Üretim hattında kullanılan farklı makineler birbirleri ile entegre olarak çalışabilmektedir. Bu sebeple iki farklı makinenin birbirleri hakkında gerekli olan bilgilere sahip olması gerekmektedir. Bu bilgi alışverişi fiziksel input ve output sinyalleri ile yapılabileceği gibi daha az kablolama gerektiren, daha çok esneklik sağlayan haberleşme protokolleri ile de yapılabilmektedir.
Bu yazıda Mitsubishi ve Siemens PLC’ler arasında S7 Communication(PUT/GET) protokolü ile haberleşmenin nasıl sağlandığı anlatılacaktır. Mitsubishi PLC’lerin built-in ethernet portlarının “Simple PLC Communication” fonksiyonu ile program içerisinde kod yazmadan, sadece parametrik ayarlar yapılarak Mitsubishi ve desteklenen diğer PLC/protokoller ile kolayca haberleşme sağlanmaktadır. Aşağıdaki tabloda Simple CPU Communication fonksiyonunun desteklediği partnerler gösterilmiştir.
| Mitsubishi | iQ-R, Q, L , iQ-F serisi built-in ethernet portları | MELSOFT Connection |
| Omron | CJ/CP serisi | FINS |
| Keyence | KV serisi | SLMP (QnA-compatible 3E frame) |
| Panasonic | FP7 serisi | MEWTOCOL-7 |
| Panasonic | FP0H serisi | MEWTOCOL-COM |
| Siemens | S7 serisi | S7 Communication |
| MODBUS/TCP- compatible device | Slave device’lar | MODBUS/TCP |
| SLMP-compatible device (QnA-compatible 3E frame) | SLMP destekleyen cihazlar | SLMP (QnA-compatible 3E frame) |
Uygulamada Mitsubishi FX5U serisi ve Siemens S7-1500 serisi PLC’ler kullanılacaktır. Haberleşme ayarları FX5U üzerinden yapılacak olup S7-1500’de PUT/GET communication’a izin verilip haberleşmede kullanılacak datablock oluşturulacaktır.
Mitsubishi FX5U’nun ayarlanması
Öncelikle PLC’nin IP adresi ayarlanmalıdır. Bunun için GX Works3’te proje oluşturulduktan sonra aşağıdaki ekran görüntüsünde görüldüğü üzere navigation menüsünden PLC’nin ethernet port ayarlarına girilir. “Own Node Settings” kısmında IP adresi ve subnet mask ayarlanarak pencerin altında bulunan check ve apply butonlarına sırasıyla tıklanır. Apply butonuna tıklanmadığı sürece ayarlar kaydedilmeyecektir.
Simple CPU Communication Settings menüsüne tıklanarak Simple CPU Communication aktif edilir(Ekran görüntüsü 2 numara). Aşağıdaki ekran görüntüsündeki 3 numaralı butona tıklanarak haberleşme parametrelerin girileceği ekran açılır.
Açılan parametre ekranında öncelikle “Communication Pattern” seçilir. Communication pattern ile okuma mı yoksa yazma işlemi yapılacak belirtilir. 1 numaralı ayarda yazma, 2 numaralı ayarda ise okuma işlemi seçilmiştir. Yan sütunda ayarın nasıl işletileceği seçilir. Fixed Interval sabit aralıklarla haberleşmeyi gerçekleştirirken On Request seçimi program içerisinden tetikleme ile haberleşmeyi gerçekleştirir. Default olarak gelen 100ms sabit aralıklı haberleşme değiştirilmemiştir. Yazma işlemi yaptığımız 1 numaralı ayarda Destination kısmında bulunan kutucuğa tıklanarak haberleşilecek PLC’nin türü ve IP adresi girilir. Aynı değerler 2 numaralı ayardaki “Source” kısmı için de girilir. (Host Port numarası keyfi olarak seçilebilir, fakat başka bir uygulama portu ile çakışmamasına dikkat etmek gerekir.)
Pencerenin altındaki sağa kaydırılarak adres ayarlamaları yapılır. Uygulamada sadece 4 adet word değeri yazılıp okunacaktır. Bunun için “word device” sütunu altındaki alanlar ayarlanmalıdır. 1 numaralı ayarda yazma işlemi yapılacaktır. Source FX5U PLC’yi ifade etmektedir. Aşağıdaki değerleri girdiğimizde D100-D101-D102 ve D103 adreslerindeki değerler S7-1500’e yazılacaktır(Toplam 4 word). Siemens tarafında yazılacağı yerin adresi 6 basamaklı bir sayı ile belirlenir. Soldan 3 basamak datablock numarasını ifade ederken sağdan 3 basamak ise byte offsetini belirtmektedir. Örneğimizde kullandığımız “100000” başlangıç adresi DB100 Byte 0’dan itibaren yazmaya başladığımızı belirtir. 4 word yazacağımız için bitiş adresi “100007” DB100 Byte 7 olarak otomatik olarak hesaplanmıştır.
2 numaralı ayarda ise okuma yapılacağı için Source S7-1500’ü temsil etmektedir. Okumaya başlanacak adres “100008” DB100 Byte 8 olarak girilmiştir. 4 wordlük bir alandan okuma yapılacağı için bitiş adresi olarak “100015” DB100 Byte 15 girilmiştir. Mitsubishi tarafında okunan verilerin yazılacağı yerin başlangıcı D104 olarak belirlenmiştir. Başlangıç ve bitiş adreslerinden 4 wordlük alan otomatik olarak hesaplandığı için bitiş adresi D107 olarak otomatik olarak hesaplanmıştır. Ayarlar yapıldıktan sonra sırasıyla check ve apply butonlarına tıklanarak Mitsubishi tarafındaki işlemlerimizi tamamlayabiliriz. Yaptığımız ayarlar PLC’ye yüklenebilir(Simple PLC Communication ayarları değiştirildiğinde PLC’nin resetlenmesi gerekmektedir).
Siemens S7-1500’ün Ayarlanması
S7-1500 tarafında PUT/GET Communication’a izin verilmesi gerekmektedir. Bunun için TIA Portal’da Device configuration’a tıklanarak ekrandaki konfigürasyondan PLC seçilir. Menüden Protection & Security > Connection Mechanisms ayarlarına girilir ve ekran görüntüsündeki checkbox işaretlenir.
PLC’nin IP adresini ayarlamak için kullanılacak profinet interface konfigürasyon üzerinden seçilir. Menüden ethernet adresses’a tıklanarak IP adresi ve subnet mask girilir. İki PLC’nin de aynı subnet içinde olmasına dikkat edilir.
Datablock oluşturmak için “Add new block” butonuna tıklanır. Açılan pencerede Datablock seçilir ve blok ismi girilir. Numaralandırma seçimi manuel yapılır ve FX5U tarafında ayarlanan konfigürasyona uygun olarak girilir.
Oluşturulan bloğa sağ tıklanarak properties seçeneğine tıklanır. Açılan pencereden Attributes menüsüne tıklanarak “Optimized block access” seçeneğindeki tik kaldırılır. Açılan uyarıda ok butonuna tıklanarak ayar onaylanır.
Daha sonra datablock açılarak içerisinde haberleşme konfigürasyonuna uygun olarak değişkenler eklenir(Byte offsetleri kongiürasyonda ayarlanan değerler ile eşleşmektedir). Daha sonra proje derlenir ve PLC’ye yükeleme yapılabilir.
Sonuç
İki PLC’de de online olunarak haberleşmeyi test edebilirz:
Bu yazının hazırlanmasında Mitsubishi Electric MELSEC iQ-F FX5U User’s Manual(Communication) dokümanından faydalanılmıştır.
Leave a Reply